Naar Amerika – Op de drempel van een nieuw seizoen

Na vijf weken niet in Luttelgeest te zijn geweest ben ik vandaag (maandag 19 augustus) weer terug. Vijf weken is een lange periode. Drie van de vijf weken waren vakantie. De twee laatste weken was ik in Amerika in verband met mijn andere baan. Sommigen van u hebben zich afgevraagd: wat doet hij daar toch?

 

Ik verbleef in Grand Rapids in de staat Michigan. Dat is in het Noorden van de Verenigde Staten, tussen de steden Chicago en Detroit. Elke dag liep ik vanaf het hotel naar Calvin Theological Seminary. In een leslokaal werkten we in een team van vijf mensen (John Bolt, Nelson D. Kloosterman, Jessica Joustra, Antoine Theron en ikzelf) aan de Engelse uitgave van mijn nieuwe boek. Dat nieuwe boek is een uitgave van een niet eerder gepubliceerd manuscript van de theoloog Herman Bavinck.

Bavinck (1854-1921) geldt als een van de belangrijkste Nederlandse theologen van het laatste deel van de negentiende en het eerste deel van de twintigste eeuw. Hij is korte tijd dominee geweest in Franeker (1881-1883). Daarna was hij van 1883-1902 professor aan de Theologische School te Kampen en van 1902-1921 professor aan de Vrije Universiteit te Amsterdam. Bavinck is vooral beroemd geworden door zijn in vier delen uitgegeven Gereformeerde Dogmatiek. Aan de hand van die vier boeken zijn vele generaties dominees opgeleid in het vak van de dogmatiek. In dat vak wordt geprobeerd onder woorden te brengen wat we geloven.

Die Gereformeerde Dogmatiek is enkele jaren geleden in het Engels vertaald: Reformed Dogmatics. Behalve in Amerika worden de boeken ook op vele andere plaatsen gelezen. Waar Bavinck in Nederland nu meestal wordt gezien als een theoloog uit het verleden, wordt hij op dit moment buiten Nederland gewaardeerd als een theoloog wiens werk het waard is om telkens opnieuw bestudeerd te worden.

 

Een paar jaar geleden ontdekte ik in het Bavinck Archief een onbekend manuscript. Het heeft de titel: Gereformeerde Ethiek. Ondanks het feit dat het heel omvangrijk is – bijna 1.100 met de hand geschreven bladzijden –, is het onvoltooid. Bavinck is van plan geweest om het net als zijn Gereformeerde Dogmatiek als boek uit te geven. Beide werken hadden naast elkaar moeten staan op de boekenplank en samen gelezen. Ze sluiten namelijk naadloos op elkaar aan. Bavinck heeft zo het gereformeerde denken over de dogmatiek (de geloofsleer) en de ethiek willen actualiseren.

Waarom hij zijn Ethiek niet heeft voltooid weet ik niet. Misschien was hij na er jaren aan te hebben gewerkt toch niet tevreden en vond hij dat er een stuk over ‘filosofische ethiek’ aan vooraf moest gaan. Het zou ook kunnen dat hij op de Vrije Universiteit zijn collega Geesink, die verantwoordelijk was voor het vak ethiek, niet voor de voeten heeft willen lopen.

Ook al is het boek onvoltooid, toch verdient de tekst het om alsnog te worden uitgegeven. De Nederlandse versie van het boek wordt op 19-20 september gepresenteerd op een conferentie in Kampen.

Voor de Engelse vertaling en bewerking ben ik afgelopen vijf jaar naar Grand Rapids geweest. Die Engelse versie zal ik drie delen verschijnen: Reformed Ethics.

Tot zover over de vraag wat ik in Amerika deed.

 

Dan nu nog enkele woorden over het nieuwe seizoen, dat op het punt staat te beginnen. Het nieuwe seizoen staat evenals de jaren hiervoor in het teken van het jaarthema van de Protestantse Kerk in Nederland. Was vorig jaar het thema: ‘Een goed gesprek’ – dit komende jaar is het thema: ‘Een goed verhaal’.

Dat is een thema waar je vele kanten mee op kunt. Zo kun je bijvoorbeeld denken aan levensverhalen. Wat maakt het verhaal van een leven, van jouw leven, tot een goed verhaal?

We kunnen ook denken aan de Bijbel. De verhalen over Jezus’ leven noemen we ook wel: het Evangelie. Dat Evangelie is een goed verhaal. Je kunt ook zeggen: de hele Bijbel samen vormt een goed verhaal.

Zo nodigt het jaarthema van de PKN ons uit er een Bijbeljaar van te maken. Dat kan natuurlijk op vele manieren. Elders in dit nummer vindt u een overzicht van activiteiten voor komend seizoen. Daar zitten een paar Bijbelavonden bij: zo gaan we een avond Bijbelvertalingen vergelijken; op een andere avond lezen we een onbekende Brief van Paulus (die aan Filemon); en op nog weer een andere avond gaan we na hoe de gereformeerden in de twintigste eeuw hebben gedacht over de Bijbel (daar zal ik over vertellen – het was het thema van het boek waarop ik ben gepromoveerd).

 

Ook op de startzondag zullen we aandacht besteden aan het thema: Een goed verhaal. Neem op de startzondag een Bijbel mee naar de kerk. Het maakt niet uit welke vertaling. En denk vast wat na over de vraag wat jouw favoriete Bijbelverhalen zijn. Zoek ze vast op, en leg zo nodig een briefje bij de bladzijde(n) waar je het vindt. Neem ook je telefoon mee naar de kerk. Misschien heb je die tijdens de dienst nodig!

 

Met hartelijke groeten,  ds. Dirk van Keulen.