mei 06

De Trooster

We leven in de Paastijd. Het feest van Pasen, het feest van de opstanding van de Heer ligt achter ons en klinkt ook in ons achterhoofd nog na. Nu zijn we op weg naar Pinksteren: het feest van de uitstorting van de Hellige Geest.

Op Pinksterzondag zullen we niet alleen aan de Heilige Geest denken en over de Geest zingen, maar ook drie nieuwe ambtsdragers bevestigen. Zij nemen de plaatsen in van drie anderen, die de afgelopen vier jaar deel hebben uitgemaakt van de kerkenraad. Ik ben dankbaar voor het werk dat zij hebben verzet. Ik ben ook heel blij dat er weer drie nieuwe ambtsdragers zich voor onze gemeente willen inzetten. Elk jaar is het altijd weer spannend: kunnen we nieuwe mensen vinden? Tot nu toe is dat elk jaar weer gelukt. Dat is een grote troost!

U snapt dat ik als titel boven dit stukje ‘De trooster’ heb gezet omdat we op weg zijn naar Pinksteren. Een van de namen voor de Geest is immers: de Trooster. De Geest werkt altijd ook door mensen. De gave om anderen te kunnen troosten is daarom een van de gaven van de Geest.

*

*             *

De trooster brengt me ook even bij de recente Nederlandse literatuur. Ik lees nog weleens een boek. Het valt me op, dat er recent verscheidene boeken zijn verschenen waarin motieven uit het christelijk geloof op mooie wijze een rol spelen. Vroeger was dat – en dan denk ik bijvoorbeeld aan het werk van Maarten ’t Hart en Jan Wolkers – wel anders. Al begreep ik wel waarom zij zich scherp konden keren tegen praktijken in de kerk van vroeger en tegen klassieke theologische beelden van God. Ik kan het niet laten hier wat te noemen, al denkt u nu misschien: hier valt een boekenkast om.

Dat de nieuwe dichtbundel van Huub Oosterhuis: Die wij denken (2017) doordrenkt is van Bijbelse motieven is geen verrassing natuurlijk. Ik kom zulke motieven ook tegen in de nieuwe dichtbundel van Willem Jan Otten: Genadeklap (2018). Al is dat in de wetenschap van zijn overgang naar de rooms-katholieke kerk en na bijvoorbeeld zijn roman Specht en zoon (2004) ook geen verrassing meer.

Wel verrassend was voor mij de worsteling met God in de laatste dichtbundel van Joost Zwagerman: Wakend over God (2015).

En er is meer te noemen. Zo las ik bijvoorbeeld Wormen en engelen (2017), een roman van Maarten van der Graaff. Het hele boek is een zoektocht naar de betekenis van geloof en religie in onze tijd.

Ik werd ook getroffen door de wijze waarop Psalm 23 een rol speelt bij een begrafenis in de nieuwe roman van Tommy Wieringa: De heilige Rita (2017). Een prachtig boek vol mededogen.

Ook denk ik – en daar ligt de verbinding met de titel boven dit stukje – aan de roman De trooster van Esther Gerritsen (2018). Het boek speelt zich af in een klooster. De conciërge van het klooster vangt tegen de regels een nieuwe gast op. We lezen over een paasviering. Vriendschap is een belangrijk thema in het boek, evenals de omgang met schuld.

En om nog even bij de trooster te blijven: ik herinner me ook een hoofdstuk onder die titel in een eerder boek van Tommy Wieringa: Dit zijn de namen (2012). Een indrukwekkend boek over gelukzoekers en vluchtelingen. Het hoofdstuk met de titel ‘De trooster’ doet mij denken aan de gelijkenis over de barmhartige Samaritaan.

 

Met hartelijke groeten, ds. Dirk van Keulen